VẬT LÝ Y KHOA : VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM, PHÂN LOẠI CẤP BẬC VÀ ĐÀO TẠO – TS. Đặng Thanh Lương – Khoa Y, Ngành Vật lý y sinh, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, TP. Hồ Chí Minh

ĐỊNH NGHĨA NGÀNH VẬT LÝ Y KHOA, VAI TRÒ VÀ TRÁCH NHIỆM

Cuối năm 2020, có một số văn bản pháp luật liên quan tới ngành vật lý y khoa đã được ban hành, đánh dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển ngành này ở Việt Nam. Điều này cũng đồng nghĩa là vai trò của các nhà vật lý y khoa đã dần được các cơ quan quản lý thừa nhận. Ngày 26/11/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 34/2020/QĐ-TTg ban hành Danh mục nghề Việt Nam. Lần đầu tiên, nhà vật lý y khoa được nêu tên và được xếp chung nhóm ngành Vật lý và Thiên văn học với mã ngành 2111 trong danh mục nghề của Việt Nam. Nhóm ngành này bao gồm các nhà vật lý, vật lý hạt nhân, vật lý y khoa và nhà thiên văn học. Danh mục ngành này được biên soạn dựa trên văn bản gốc “Danh mục nghề ISCO-08” được xuất bản năm 2012 của Tổ chức Lao động Thế giới (ILO). Một trong những điểm nhấn của văn bản này được Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá cao là đã ghi nhận vai trò của nhà vật lý y khoa là thành viên không thể thiếu trong ekip y tế tham gia vào công việc chăm sóc sức khoẻ cộng đồng, thuộc nhóm nghề khối sức khoẻ 22 bao gồm bác sĩ điện quang, bác sĩ xạ trị, bác sĩ y học hạt nhân và kỹ thuật viên[1]. Sau đó ít lâu, ngày 09/12/2020, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 142/2020/NĐ-CP quy định về việc tiến hành công việc bức xạ và hoạt động dịch vụ hỗ trợ ứng dụng năng lượng nguyên tử. Trong Nghị định này, nguồn nhân lực vật lý y khoa được coi là một trong những điều kiện tiên quyết để cấp phép hoạt động cho các công việc bức xạ liên quan đến xạ trị và y học hạt nhân. Điều này một lần nữa khẳng định vai trò của nhà vật lý y khoa đã được pháp luật thừa nhận đối với việc nâng cao chất lượng điều trị và bảo đảm an toàn cho bệnh nhân trong y học bức xạ. Tuy nhiên, các quy định về điều kiện đối với nhà vật lý y khoa trong chẩn đoán X-quang chưa được nêu trong Nghị định 142/2020/NĐ-CP, điều này cần được bổ sung trong thời gian sớm nhất.

Đang xem: Vật lý y khoa là gì

Theo một số tổ chức quốc tế, ngành vật lý y khoa được định nghĩa như sau:

Vật lý y khoa là ngành khoa học ứng dụng, áp dụng các kiến thức vật lý, bao gồm các quy luật và hiện tượng vật lý cũng như các nguyên lý kỹ thuật vào sinh học và y học để chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Chuyên ngành vật lý y khoa tập trung vào nghiên cứu các vấn đề liên quan tới bức xạ ion hoá trong chẩn đoán và điều trị bệnh.

– Vật lý y khoa là cầu nối giữa vật lý và y học, nhà vật lý y khoa là cầu nối giữa bác sĩ và công nghệ, vật lý y khoa giữ một vị trí quan trọng trong các ê kíp chẩn đoán và điều trị bệnh.

Xem thêm: Fb bị hack đổi email và sđt

Nhà vật lý y khoa: được dùng chung cho các chức danh kỹ sư, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ vật lý y khoa được đào tạo và có bằng cấp tương ứng về chuyên ngành vật lý y khoa.

Theo Danh mục nghề ISCO của ILO hay theo Quyết định số 34/2020/QĐ-TTg, nghề/ngành vật lý y khoa có vai trò và trách nhiệm chính sau:

a) Áp dụng các nguyên tắc, kỹ thuật và quy trình vật lý để phát triển hoặc cải tiến ứng dụng trong y tế và các ứng dụng thực tiễn khác;

b) Đảm bảo an toàn và phân phối liều bức xạ hiệu quả (ion hóa) cho bệnh nhân để đạt được kết quả chẩn đoán hoặc điều trị theo chỉ định của bác sỹ;

c) Đảm bảo đo lường và mô tả chính xác các đại lượng vật lý được sử dụng trong các ứng dụng y tế;

Rất hay: Tỉnh bạc liêu có bao nhiêu huyện

d) Thử nghiệm, vận hành và đánh giá chất lượng thiết bị được sử dụng trong các ứng dụng như hình ảnh, điều trị y khoa và đo liều;

đ) Tham vấn và tư vấn với các bác sĩ và các chuyên gia chăm sóc sức khoẻ khác trong việc tối ưu hóa sự cân bằng giữa tác động có lợi và có hại của bức xạ;

e) Xây dựng, thực hiện, duy trì các tiêu chuẩn, quy trình đo đạc các hiện tượng, các đại lượng vật lý được áp dụng trong các lĩnh vực công nghệ hạt nhân, y tế.

ĐÀO TẠO VẬT LÝ Y KHOA VÀ PHÂN LOẠI CẤP BẬC

Đào tạo vật lý y khoa

Theo thông lệ quốc tế, nhà vật lý y khoa được đào tạo chính quy ở bậc cao học, nghĩa là được đào tạo sau khi đã được trang bị những kiến thức về các môn khoa học cơ bản (toán học, vật lý, sinh học, hoá học) trong thời gian từ 3-4 năm tương đương tốt nghiệp đại học. Các ứng viên này sẽ có đủ điều kiện tham gia khoá đào tạo thạc sĩ vật lý y khoa (thời gian từ 1-2 năm). Để trở thành nhà vật lý y khoa lâm sàng có trình độ, nhà vật lý y khoa phải học thêm chuyên khoa vật lý y khoa lâm sàng (giống như đào đạo bác sĩ) theo một trong ba chuyên khoa: xạ trị, y học hạt nhân hoặc chẩn đoán X-quang trong vòng 1-2 năm (xem sơ đồ đào tạo vật lý y khoa trên Hình 1).

Rất hay: Tên các thành viên bts bằng tiếng hàn